CHMOD 644 ve 755 Nedir? Dosya İzinleri Rehberi
Linux tabanlı sunucularda dosya izinleri; dosyayı kimin okuyabileceğini, değiştirebileceğini veya çalıştırabileceğini belirler. 644 ve 755 değerlerini güvenli şekilde yorumlayalım.

CHMOD nedir?
CHMOD, Unix ve Linux sistemlerinde dosya ya da klasör izinlerini değiştirmek için kullanılan komut ve izin modelidir. İzinler dosyanın sahibi, bağlı olduğu grup ve diğer kullanıcılar için ayrı ayrı belirlenir.
Bir FTP veya SFTP istemcisinde gördüğünüz sayısal izin alanı, bu okuma, yazma ve çalıştırma izinlerinin kısa gösterimidir. Sunucu izin vermiyorsa veya hesabınız dosyanın sahibi değilse değişiklik reddedilebilir.
CHMOD sayıları nasıl okunur?
Her izin türünün sayısal bir değeri vardır ve gereken izinler toplanır.
Üç basamak sırasıyla dosya sahibini, grubu ve diğer kullanıcıları temsil eder. Örneğin 6 değeri 4+2, yani okuma ve yazma iznidir; 7 ise 4+2+1 ile tüm izinleri kapsar.
| Değer | İzin | Anlamı |
|---|---|---|
| 4 | Okuma (r) | Dosya içeriğini görüntüleme veya klasör listesini okuma |
| 2 | Yazma (w) | Dosyayı değiştirme veya klasörde kayıt oluşturma/silme |
| 1 | Çalıştırma (x) | Dosyayı çalıştırma veya klasörün içine geçebilme |
| 0 | İzin yok | İlgili işlem için yetki verilmez |
CHMOD 644 ne anlama gelir?
644, web sunucularındaki normal metin, CSS, JavaScript ve benzeri dosyalar için sık kullanılan bir değerdir. Dosya sahibi içeriği düzenleyebilir; grup ve diğer kullanıcılar yalnızca okuyabilir.
Bu değer her sistem için otomatik olarak doğru değildir. Uygulama, web sunucusu kullanıcısı veya grup yapısı farklı izin gerektirebilir.
| Kullanıcı | Değer | İzin |
|---|---|---|
| Dosya sahibi | 6 | Okuma + yazma |
| Grup | 4 | Yalnızca okuma |
| Diğerleri | 4 | Yalnızca okuma |
CHMOD 755 ne anlama gelir?
755, klasörler için sık kullanılan bir değerdir. Klasör sahibinin içerik oluşturmasına ve değiştirmesine izin verirken diğer kullanıcıların klasöre girmesine ve içeriği okumasına olanak tanır.
Çalıştırma izni klasörlerde program çalıştırmaktan çok klasörün içine erişebilme anlamına gelir. Bu nedenle web kökünün altındaki klasörlerde 755 sık görülür.
| Kullanıcı | Değer | İzin |
|---|---|---|
| Dosya sahibi | 7 | Okuma + yazma + çalıştırma |
| Grup | 5 | Okuma + çalıştırma |
| Diğerleri | 5 | Okuma + çalıştırma |
Neden 777 kullanmak risklidir?
777, sahibi, grubu ve diğer tüm kullanıcıları okuma, yazma ve çalıştırma yetkisine sahip yapar. Bir hata mesajını hızlıca geçmek için 777 vermek, sunucudaki başka kullanıcıların veya ele geçirilmiş bir sürecin dosyayı değiştirmesine kapı açabilir.
Bir uygulama yazma izni istiyorsa önce doğru dosya sahibini, grubu ve yalnızca gerekli dizini belirleyin. Sorunu geniş izin vererek gizlemek yerine sahiplik ve servis kullanıcısı yapılandırmasını düzeltin.
Özellikle web kökü, yapılandırma dosyaları ve çalıştırılabilir dosyalarda 777 kullanmayın. Barındırma sağlayıcınızın önerdiği sahiplik ve izin modelini uygulayın.
Dosya izni değiştirmeden önce kontrol listesi
- 1Mevcut izni not alın
Geri dönebilmek için mevcut sayısal değeri veya izin kutularını kaydedin.
- 2Dosya ile klasörü ayırın
Klasörlerin erişim için çalıştırma iznine ihtiyacı olabilir; normal dosyalarda bu izin gereksiz olabilir.
- 3En dar izni uygulayın
Yalnızca gereken kullanıcı veya gruba gereken yetkiyi verin.
- 4Uygulamayı test edin
Web sayfasını, yükleme işlemini veya ilgili servisi kontrol edin. Hata oluşursa önceki değere dönün.
- 5Alt öğelere toplu uygulamada dikkat edin
Bir klasörün tüm alt dosyalarına aynı izni vermek, dosya ve klasör gereksinimlerini karıştırabilir.
Rehberi uygulamaya geçirin.
İlgili Varkuna ürününü inceleyin veya ayrıntılı kullanım rehberini açın.