FTP Nedir, Nasıl Çalışır ve Aktif/Pasif Mod Ne Demektir?
FTP, istemci ile sunucu arasında dosya aktarmak ve uzak klasörleri yönetmek için geliştirilmiş köklü bir protokoldür. İki ayrı bağlantı kullanması, çalışma biçimini ve yaygın sorunlarını belirler.

FTP nedir?
FTP, File Transfer Protocol ifadesinin kısaltmasıdır. Uzak sunucuda oturum açma, klasör listeleme, dosya yükleme, indirme, yeniden adlandırma ve silme gibi işlemler için standart komut ve yanıtlar tanımlar.
FTP bir dosya sistemi değildir; istemci ile sunucu arasındaki iletişim kurallarını belirler. Erişilebilen klasörler ve yapılabilen işlemler sunucudaki kullanıcı hesabının yetkileriyle sınırlıdır.
Kontrol ve veri bağlantısı
Girişin başarılı olup klasörlerin görünmemesi bu ayrımdan kaynaklanabilir: kontrol bağlantısı çalışırken ayrı veri bağlantısı güvenlik duvarı veya NAT nedeniyle kurulamayabilir.
FTP kontrol bağlantısı yaygın olarak 21 numaralı portu kullanır. Veri bağlantısının portları aktif veya pasif moda ve sunucu yapılandırmasına göre değişir.
| Bağlantı | Görevi | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
| Kontrol bağlantısı | Komutlar ve sayısal sunucu yanıtları | Oturum boyunca açık kalır |
| Veri bağlantısı | Klasör listesi ve dosya içeriği | Her listeleme veya aktarım için açılabilir |
Aktif ve pasif FTP modu
İstemci dinleyeceği adresi bildirir ve sunucu veri bağlantısını istemciye doğru başlatır. NAT ve mobil ağlarda zorlaşabilir.
Sunucu bir veri adresi ve portu bildirir; istemci ikinci bağlantıyı sunucuya doğru başlatır. Modern ağlarda genellikle daha uyumludur.
Pasif veri bağlantısı için kullanılan FTP komutlarıdır. EPSV özellikle IPv6 ve daha sade adres işleme için yararlı olabilir.
Sunucuda tanımlanmalı ve güvenlik duvarında aynı sınırlı aralığa izin verilmelidir.
Bir FTP oturumunda neler olur?
- 1Sunucuya bağlanılır
İstemci host ve kontrol portuna TCP bağlantısı kurar.
- 2Kullanıcı doğrulanır
Kullanıcı adı ve parola sunucuya gönderilir; sunucu FTP yanıt kodlarıyla sonucu bildirir.
- 3Çalışma dizini seçilir
İstemci, hesabın izin verdiği uzak klasörlerde gezinir.
- 4Veri bağlantısı açılır
Listeleme, yükleme veya indirme için aktif ya da pasif veri kanalı kurulur.
- 5Aktarım sonucu kontrol edilir
Sunucu yanıt kodu ve hedefteki dosya boyutu/konumu doğrulanır.
FTP güvenli midir?
Klasik FTP, kullanıcı adı, parola ve dosya içeriğini kendi başına şifrelemez. İnternet üzerinden hassas veri veya hesap bilgisi taşımak için güvenli varsayılan değildir.
Mevcut FTP hizmetini TLS ile korumak için FTPS; SSH hizmeti üzerinden ayrı bir güvenli dosya protokolü kullanmak için SFTP tercih edilebilir. Sunucunun desteklediği bağlantı türü belirleyicidir.
SFTP seçeneği açılmış bir FTP bağlantısı değildir. Farklı sunucu hizmeti, kimlik doğrulama ve bağlantı yapısı kullanır.
FTP bugün nerede kullanılır?
Site dosyalarını barındırma hesabına yükleme ve temel dosya yönetimi.
FTPS veya özel ağla korunan kurumsal aktarım sistemleri.
Yalnızca FTP destekleyen eski cihazlar veya kontrollü yerel ağ uygulamaları.
Daha güvenli protokole taşınana kadar sınırlı ve izlenen kullanım.
Rehberi uygulamaya geçirin.
İlgili Varkuna ürününü inceleyin veya ayrıntılı kullanım rehberini açın.