İçeriğe geç
Protokoller9 dakika14.08.2026

FTP Nedir, Nasıl Çalışır ve Aktif/Pasif Mod Ne Demektir?

FTP, istemci ile sunucu arasında dosya aktarmak ve uzak klasörleri yönetmek için geliştirilmiş köklü bir protokoldür. İki ayrı bağlantı kullanması, çalışma biçimini ve yaygın sorunlarını belirler.

FTPPort 21Aktif modPasif mod
Varkuna FTP ile uzak sunucu dosya ve klasörleri

FTP nedir?

FTP, File Transfer Protocol ifadesinin kısaltmasıdır. Uzak sunucuda oturum açma, klasör listeleme, dosya yükleme, indirme, yeniden adlandırma ve silme gibi işlemler için standart komut ve yanıtlar tanımlar.

FTP bir dosya sistemi değildir; istemci ile sunucu arasındaki iletişim kurallarını belirler. Erişilebilen klasörler ve yapılabilen işlemler sunucudaki kullanıcı hesabının yetkileriyle sınırlıdır.

Kontrol ve veri bağlantısı

Girişin başarılı olup klasörlerin görünmemesi bu ayrımdan kaynaklanabilir: kontrol bağlantısı çalışırken ayrı veri bağlantısı güvenlik duvarı veya NAT nedeniyle kurulamayabilir.

FTP kontrol bağlantısı yaygın olarak 21 numaralı portu kullanır. Veri bağlantısının portları aktif veya pasif moda ve sunucu yapılandırmasına göre değişir.

BağlantıGöreviNe zaman kullanılır?
Kontrol bağlantısıKomutlar ve sayısal sunucu yanıtlarıOturum boyunca açık kalır
Veri bağlantısıKlasör listesi ve dosya içeriğiHer listeleme veya aktarım için açılabilir

Aktif ve pasif FTP modu

Aktif mod

İstemci dinleyeceği adresi bildirir ve sunucu veri bağlantısını istemciye doğru başlatır. NAT ve mobil ağlarda zorlaşabilir.

Pasif mod

Sunucu bir veri adresi ve portu bildirir; istemci ikinci bağlantıyı sunucuya doğru başlatır. Modern ağlarda genellikle daha uyumludur.

PASV ve EPSV

Pasif veri bağlantısı için kullanılan FTP komutlarıdır. EPSV özellikle IPv6 ve daha sade adres işleme için yararlı olabilir.

Pasif port aralığı

Sunucuda tanımlanmalı ve güvenlik duvarında aynı sınırlı aralığa izin verilmelidir.

Bir FTP oturumunda neler olur?

  1. 1
    Sunucuya bağlanılır

    İstemci host ve kontrol portuna TCP bağlantısı kurar.

  2. 2
    Kullanıcı doğrulanır

    Kullanıcı adı ve parola sunucuya gönderilir; sunucu FTP yanıt kodlarıyla sonucu bildirir.

  3. 3
    Çalışma dizini seçilir

    İstemci, hesabın izin verdiği uzak klasörlerde gezinir.

  4. 4
    Veri bağlantısı açılır

    Listeleme, yükleme veya indirme için aktif ya da pasif veri kanalı kurulur.

  5. 5
    Aktarım sonucu kontrol edilir

    Sunucu yanıt kodu ve hedefteki dosya boyutu/konumu doğrulanır.

FTP güvenli midir?

Klasik FTP, kullanıcı adı, parola ve dosya içeriğini kendi başına şifrelemez. İnternet üzerinden hassas veri veya hesap bilgisi taşımak için güvenli varsayılan değildir.

Mevcut FTP hizmetini TLS ile korumak için FTPS; SSH hizmeti üzerinden ayrı bir güvenli dosya protokolü kullanmak için SFTP tercih edilebilir. Sunucunun desteklediği bağlantı türü belirleyicidir.

FTP ile SFTP aynı değildir

SFTP seçeneği açılmış bir FTP bağlantısı değildir. Farklı sunucu hizmeti, kimlik doğrulama ve bağlantı yapısı kullanır.

FTP bugün nerede kullanılır?

Web hosting

Site dosyalarını barındırma hesabına yükleme ve temel dosya yönetimi.

Eski iş akışları

FTPS veya özel ağla korunan kurumsal aktarım sistemleri.

Cihaz ve otomasyon sistemleri

Yalnızca FTP destekleyen eski cihazlar veya kontrollü yerel ağ uygulamaları.

Geçiş senaryoları

Daha güvenli protokole taşınana kadar sınırlı ve izlenen kullanım.

Devam et

Rehberi uygulamaya geçirin.

İlgili Varkuna ürününü inceleyin veya ayrıntılı kullanım rehberini açın.